Stress wordt meestal niet als fijn ervaren, maar toch is het belangrijk voor jouw overleving. Denk bijvoorbeeld aan het bekende ‘fight or flight’. Wanneer je lichaam reageert op een bedreigende situatie, spannen je spieren zich aan en gaan je bloeddruk en hartslag omhoog. Dit alles zorgt ervoor dat jij alert bent en snel kan reageren op dreiging. Na een paar minuten komt het stresshormoon cortisol vrij. Dit zorgt ervoor dat je bloedsuikerspiegel stijgt en je meer energie krijgt. Hetzelfde gebeurt er met je lichaam in een minder bedreigende, maar nog steeds stressvolle situatie. Zij het wel in mindere mate. Zoals de spannende minuten voordat je een presentatie moet geven, of voor de start van een wedstrijd die je moet spelen.

Je lichaam reageert dus zowel op fysieke als mentale stress. Niet altijd is de reactie die jouw lichaam heeft gepast voor de situatie, of sociaal geaccepteerd. In zulke situaties wordt stress als onprettig ervaren. Bijvoorbeeld huilen of boos worden wanneer iets tegenzit. 

 

Cortisol

Het stresshormoon cortisol wordt geremd door een gebied in je hersenen, de hippocampus. Maar als je lichaam constant hoog cortisol in het bloed heeft, raakt de hippocampus in de war en gaat het minder hard werken. Hierdoor blijft je lichaam langer in de stress hangen. Dit heeft op de lange termijn weer effecten: denk bijvoorbeeld aan een burn-out. 

Maar hoe kan je stress nou omzetten in iets positiefs? Hoe kan je er mee leven in plaats van er door geleefd te worden?

 

Coping

Het begint allemaal bij hoe je met stress omgaat, ook wel ‘coping’ of 'copingstrategieën' genoemd. Er zijn eigenlijk maar twee soorten coping: probleemgerichte coping of emotiegerichte coping.

  • Bij probleemgerichte coping pak je de oorzaak van de stress aan. Zorgt een rommelig huis voor stress? Dan ruim je het op.
  • Bij emotiegerichte coping probeer je diezelfde stress te verminderen door bijvoorbeeld het huis te verlaten (vermijden), door het te negeren (ontkennen) of een poging doen om je emoties te beïnvloeden (‘eigenlijk is het niet zo erg rommelig, het valt best mee’).

Probleemgerichte coping is de beste aanpak, hierbij wordt de minste stress ervaren. Emotiegerichte coping leidt juist tot een grote en langdurige stressreactie, doordat de trigger van stress er nog altijd is en je de stress blijft ervaren.

Daarnaast zorgt steun van vrienden, familie of collega’s voor een lager stressniveau en lagere cortisol. Dit komt waarschijnlijk door een verhoogde afgifte van het hormoon oxytocine, het wordt ook wel het gelukshormoon of het knuffelhormoon genoemd. Oxytocine is een tegenstander van cortisol en daarmee een tegenstander van stress.

Kortom, pak de oorzaak van je stress met twee handen aan als dat kan en zoek steun bij je naasten!